თუ სამგზავრო ლაინერი ბერლინის, ვენის თუ სხვა საერთაშორისო აეროპორტის ასაფრენი ბილიკიდან ჰაერში ინაცვლებს და 10 000 მეტრის სიმაღლეს აღწევს, თვითმფრინავის სალონში სრულიად სპეციფიკური გარემო იქმნება. მგზავრთა უმრავლესობა ფრენისას ოდნავ დაღლილობას ან ყურების დაგუბებას გრძნობს, თუმცა რეალურად, ორგანიზმში ამ დროს ათობით ფიზიოლოგიური პროცესი ერთდროულად იცვლება.
მიუხედავად იმისა, რომ თანამედროვე საჰაერო ხომალდების სალონში წნევა და ტემპერატურა ხელოვნურად რეგულირდება, მაღალ სიმაღლეზე გარემო პირობები მაინც მნიშვნელოვნად განსხვავდება დედამიწის ზედაპირზე არსებული ჩვეული გარემოსგან.
სალონის ჰერმეტიზაცია და ჟანგბადის დონის ცვლილება სისხლში
10 000 მეტრის სიმაღლეზე ატმოსფერული წნევა იმდენად დაბალია, რომ ადამიანი დამცავი სისტემების გარეშე არსებობას ვერ შეძლებდა. ამის გამო, თვითმფრინავის კომპრესორები სალონში ხელოვნურ წნევას ინარჩუნებენ, რომელიც ზღვის დონიდან დაახლოებით 1 800 – 2 400 მეტრის სიმაღლის ეკვივალენტურია.
ამგვარი წნევის პირობებში ადამიანის ფილტვები ჟანგბადს ჩვეულებრივზე ნაკლები ეფექტიანობით ათვისებს, რაც სისხლში ჟანგბადის ჯეროვან ჯერიერებას 6-8%-ით ამცირებს. ჯანმრთელი ადამიანისთვის ეს ცვლილება სრულიად უსაფრთხოა, თუმცა სწორედ ეს პროცესი იწვევს მსუბუქ ძილიანობას, აპათიას ან თავის ოდნავ ტკივილს ხანგრძლივი ფრენისას.
დაბალი ტენიანობა და ორგანიზმის სწრაფი დეჰიდრატაცია
თვითმფრინავის სალონში არსებული ჰაერი გარედან შემოდის, სადაც უარყოფითი ტემპერატურის გამო ტენიანობა ფაქტობრივად ნულოვანია. გაცხელებისა და ფილტრაციის შემდეგ, სალონში ტენიანობის დონე 10-20%-მდე მცირდება, რაც უფრო მშრალია, ვიდრე მსოფლიოს უმეტეს უდაბნოებში.
ტენიანობის მკვეთრი კლების გამო თვალის ლორწოვანი გარსი, ყელი და კანი სწრაფად შრება. ამ პროცესს თან სდევს ორგანიზმიდან სითხის ინტენსიური ორთქლება, რის გამოც მგზავრები ხშირად განიცდიან წყურვილის შეგრძნებას და სწრაფად იღლებიან.
საჰაერო მოგზაურობისას ფიზიკური კომფორტისა და ორგანიზმის მდგომარეობის გათვალისწინება ისეთივე მნიშვნელოვანია, როგორც თავად ფრენის დაგეგმვა. იმისათვის, რომ მგზავრობა მაქსიმალურად მშვიდი იყოს, მომხმარებლები წინასწარ ირჩევენ ოპტიმალურ მარშრუტებს, სადაც შეძენილი ავიაბილეთები და რეისის განრიგი საშუალებას იძლევა, თავიდან იქნეს აცილებული ხანგრძლივი ტრანზიტი და ზედმეტი ფიზიკური გადაღლა.
გემოვნების რეცეპტორების დაქვეითება და საჭმლის აღქმა
ბევრი მგზავრი აღნიშნავს, რომ თვითმფრინავში მიწოდებულ საკვებს განსხვავებული ან ნაკლებად გამოკვეთილი გემო აქვს. კვლევებით დადასტურებულია, რომ მაღალ სიმაღლეზე დაბალი წნევისა და მშრალი ჰაერის კომბინაცია გემოვნების რეცეპტორების მგრძნობელობას საგრძნობლად აქვეითებს.
- ტკბილი და მარილიანი გემო: ფრენისას ტკბილი და მარილიანი საკვების აღქმის უნარი დაახლოებით 30%-ით მცირდება, რის გამოც საბორტო კვების მომზადებისას მზარეულები შედარებით მეტ სანელებელს იყენებენ.
- მჟავე და ცხარე გემო: მჟავე, ცხარე და მწარე არომატების აღქმა სალონში თითქმის არ იცვლება და იგივე რჩება, რაც დედამიწის ზედაპირზე.
გაზების გაფართოება და სისხლის მიმოქცევის შეფერხება
წნევის კლებასთან ერთად, ფიზიკის კანონების თანახმად, ორგანიზმში არსებული გაზები ფართოვდება. ეს პროცესი უშუალოდ მოქმედებს საჭმლის მომნელებელ სისტემასა და შუა ყურზე, რაც იწვევს ყურების დაგუბებას აფრენისა და დაშვების მომენტში.
ამასთანავე, რამდენიმე საათის განმავლობაში უძრავად ჯდომა ქვედა კიდურებში სისხლის მიმოქცევას ანელებს. სისხლის შეგუბებამ შესაძლოა ფეხების შეშუპება გამოიწვიოს, რის გამოც ექიმები მგზავრებს პერიოდულად ფეხზე ადგომასა და გაჭიმვას ურჩევენ.
10 000 მეტრის სიმაღლეზე ადამიანის ორგანიზმში მიმდინარე ცვლილებები ბუნებრივი პასუხია სპეციფიკურ გარემო პირობებზე. წყლის ბალანსის შენარჩუნება, ფრენისას პერიოდული მოძრაობა და სწორად შერჩეული მარშრუტი უზრუნველყოფს, რომ მოგზაურობამ მაქსიმალურად კომფორტულად ჩაიაროს.
თუ გეგმავთ მომავალ ფრენას, იზრუნეთ თქვენს კომფორტზე წინასწარ. აირჩიეთ ოპტიმალური რეისები ჩვენს ვებგვერდზე, გაეცანით ფრენის დეტალებს და იმოგზაურეთ მშვიდად.
Avia.ge – თქვენი მოგზაურობის ერთგული მეგობარი. სრული მხარდაჭერისთვის დაგვიკავშირდით: 551 907 907
