სამოქალაქო და სამხედრო ავიაციის ისტორიაში მრავლად შეხვდებით ამბიციურ პროექტებს, თუმცა Hughes H-4 Hercules-ის, იგივე “Spruce Goose”-ის შექმნის ისტორია სრულიად გამორჩეულია. მეორე მსოფლიო ომის მიწურულს, როდესაც ატლანტის ოკეანეში გერმანული წყალქვეშა ნავები მოკავშირეთა სატვირთო გემებს მასობრივად ძირავდნენ, გაჩნდა იდეა, შექმნილიყო გიგანტური საჰაერო ტრანსპორტი, რომელიც ჯარებსა და ტექნიკას უსაფრთხოდ გადაიყვანდა. პროექტის განხორციელებას სათავეში ჩაუდგა ექსცენტრიკული მილიარდერი, პილოტი და ინჟინერი ჰოვარდ ჰიუზი.
ომის პერიოდში სტრატეგიული ლითონის, განსაკუთრებით ალუმინის, დეფიციტი მწვავედ იგრძნობოდა. სწორედ ამიტომ, ჰიუზმა მიიღო გადაწყვეტილება, რომ გიგანტური ხომალდი ხისგან აეგო. იმ დროს, როდესაც ევროპის ისეთ ქალაქებში, როგორებიცაა ლონდონი, ბერლინი თუ პარიზი, საჰაერო თავდასხმების გამო ინფრასტრუქტურა იგრძნობოდა, ამერიკაში იქმნებოდა აპარატი, რომელსაც 750 შეიარაღებული ჯარისკაცის ან ორი M4 Sherman-ის ტიპის ტანკის ჰაერში აყვანა უნდა შეძლებოდა.
რატომ შეერქვა ხის ლაინერს “Spruce Goose” და რა მასალით აიგო ის რეალურად?
კრიტიკოსები და პოლიტიკოსები პროექტს თავიდანვე ეჭვის თვალით უყურებდნენ. მშენებლობის გაჭიანურებისა და კოლოსალური ხარჯების გამო პრესამ თვითმფრინავს დამცინავად “Spruce Goose” (ნაძვის ბატი) უწოდა, თუმცა ჰოვარდ ჰიუზს ეს სახელი ეზიზღებოდა.
- არყის ხის კონსტრუქცია: გავრცელებული მითის მიუხედავად, ხომალდი ნაძვისგან კი არ აშენებულა, არამედ ძირითადად არყის ხისგან (Birch).
- ინოვაციური ტექნოლოგია “Duramold”: ხის ფენებს სპეციალური ფისითა და წებოთი მაღალი წნევის ქვეშ აერთებდნენ, რაც კონსტრუქციას სიმსუბუქესთან ერთად საოცარ სიმტკიცესა და წყალგაუმტარობას ანიჭებდა.
ხომალდის ფრთების სიგრძე 88.4 მეტრს შეადგენდა – ეს რეკორდი ავიაციაში ათეულობით წლის განმავლობაში უცვლელი რჩებოდა. 8 ძრავით აღჭურვილი გიგანტი თავისი დროისთვის ინჟინერიის ნამდვილი საოცრება იყო.
ისტორიული წუთი: კრიტიკოსების გაჩუმება კალიფორნიის ყურეში
როდესაც ომი დასრულდა, პროექტის აქტუალობა შეიცვალა, ხოლო აშშ-ის სენატმა ჰიუზის წინააღმდეგ გამოძიება დაიწყო სახელმწიფო სახსრების არამიზნობრივი ხარჯვის ბრალდებით. სენატის მოსმენებზე ჰიუზმა განაცხადა, რომ თუ თვითმფრინავი ვერ აფრინდებოდა, იგი ქვეყანას საერთოდ დატოვებდა.
1947 წლის 2 ნოემბერს, ლონგ-ბიჩის სანაპიროსთან, ჰიუზმა ხომალდი წყალზე ტაქსირების (ტესტირების) მიზნით გაიყვანა. ბორტზე იმყოფებოდნენ ჟურნალისტები და ინჟინრები. მოულოდნელად, ყველასთვის სიურპრიზად, ჰიუზმა ძრავების სიმძლავრე მაქსიმუმამდე გაზარდა. 300-ტონიანი ხის გიგანტი წყლის ზედაპირს მოსწყდა, 20 მეტრის სიმაღლეზე ავიდა და დაახლოებით 1.6 კილომეტრი იფრინა. ამ ერთწუთიანმა ფრენამ საბოლოოდ დაამტკიცა, რომ ჰიუზის ინჟინრული გათვლები აბსოლუტურად სწორი იყო.
ინჟინრული მემკვიდრეობა და გავლენა თანამედროვე ავიაციაზე
თუმცა ეს იყო Hercules H-4-ის პირველი და უკანასკნელი ფრენა. ჰიუზმა დაამტკიცა თავისი სიმართლე, რის შემდეგაც თვითმფრინავი სპეციალურად აშენებულ, კლიმატკონტროლირებად ანგარში გადაიყვანა. გარდაცვალებამდე, 1976 წლამდე, იგი ყოველწლიურად მილიონობით დოლარს ხარჯავდა, რათა ხომალდი საბრძოლო მზადყოფნაში ყოფილიყო.
დღესდღეობით Spruce Goose ებინგტონის ავიაციის მუზეუმშია განთავსებული და მნახველებს განაცვიფრებს თავისი მასშტაბებით. ამ პროექტმა ავიაციას მისცა უდიდესი გამოცდილება დიდი ზომის კონსტრუქციების მართვისა და აეროდინამიკის კუთხით.
ჰოვარდ ჰიუზის ისტორია გვაჩვენებს, თუ როგორ შეუძლია ადამიანურ ამბიციასა და საინჟინრო აზროვნებას შეუძლებლის რეალობად ქცევა. Spruce Goose დარჩა ავიაციის ოქროს ხანის სიმბოლოდ, რომელმაც დაამტკიცა, რომ სწორი გათვლების შემთხვევაში ცაში გიგანტური ხის ხომალდის აყვანაც კი შესაძლებელია.
დღესდღეობით ავიაცია სრულიად სხვა ტექნოლოგიურ საფეხურზეა და გადაადგილება მაქსიმალურად მარტივია. როდესაც გეგმავთ მოგზაურობას მსოფლიოს ნებისმიერ წერტილში, სწორად შერჩეული ავიაბილეთები და წინასწარ გათვლილი მარშრუტი უზრუნველყოფს, რომ თქვენი ფრენა იყოს მშვიდი, უსაფრთხო და კომფორტული.
Avia.ge – თქვენი მოგზაურობის ერთგული მეგობარი. სრული მხარდაჭერისთვის დაგვიკავშირდით: 551 907 907
