გლობალური საავიაციო ბაზარი მორიგი დიდი შტორმის წინაშე აღმოჩნდა. ახლო აღმოსავლეთში მიმდინარე მწვავე კონფლიქტმა და ნავთობის ფასების არაპროგნოზირებადმა ზრდამ მსოფლიოს წამყვანი ავიაკომპანიები რთული არჩევანის წინაშე დააყენა. სანამ აზიის ქვეყნები “ეკონომიურ რეჟიმზე” გადადიან, ისეთი ევროპული გიგანტები, როგორიცაა ლუფთანზა, იძულებულნი ხდებიან გადახედონ თავიანთ სტრატეგიას და უარს ამბობენ ტრადიციულ ფინანსურ თავდაცვაზე – ჰეჯირებაზე.
აზია: საწვავის დაზოგვის მკაცრი რეჟიმი და ბლოკირებული გზები
აზიის რეგიონში მდგომარეობა განსაკუთრებით საგანგაშოა. სამხრეთ კორეის ტრანსპორტის სამინისტრომ უკვე ოფიციალურად გააფრთხილა ადგილობრივი ავიაკომპანიები მოსალოდნელი შეზღუდვების შესახებ. სეული განიხილავს საექსპორტო რესურსის შიდა ბაზარზე მიმართვას, რათა ადგილობრივი ფრენების უსაფრთხოება უზრუნველყოს.
კრიზისის სიმწვავეზე მეტყველებს ის ფაქტიც, რომ კორეის მთავრობა მზად არის გამოიყენოს საერთაშორისო ენერგეტიკული სააგენტოს (IEA) მიერ დადგენილი სტრატეგიული რეზერვები. ეს მარაგი ქვეყანას დაახლოებით 208 დღის განმავლობაში ეყოფა, რაც დროებითი ამოსუნთქვის საშუალებას იძლევა, თუმცა გრძელვადიანი სტაბილურობის გარანტიას არ იძლევა.
ანალოგიური სურათია რეგიონის სხვა წერტილებშიც:
- ფილიპინები: მთავრობა საწვავზე მკაცრი კვოტების დაწესებას გეგმავს.
- ვიეტნამი: აპრილის დასაწყისიდან ავიაწვავის სერიოზულ დეფიციტს პროგნოზირებს, რის გამოც ავიაკომპანიები უკვე აუქმებენ ან ამცირებენ რეისების რაოდენობას.
ამ კრიზისის მთავარი მიზეზი ლოჯისტიკური კოლაფსია. ჰორმუზის სრუტე, რომელზეც მსოფლიო ავიაწვავის მიწოდების 40% მოდის, ფაქტობრივად ბლოკირებულია საომარი მოქმედებების გამო. ვითარებას კიდევ უფრო ამძიმებს ჩინეთის გადაწყვეტილება, რომელმაც, როგორც ერთ-ერთმა უმსხვილესმა ექსპორტიორმა, მიწოდება დროებით შეაჩერა.
ევროპა: რატომ ამბობენ უარს ავიაკომპანიები ჰეჯირებაზე?
თუ აზია ფიზიკურ დეფიციტს ებრძვის, ევროპაში მთავარი ბრძოლა ფინანსურ ფრონტზე მიმდინარეობს. ევროპულმა ავიაკომპანიებმა საწვავის ფასების დაზღვევისგან (ჰეჯირებისგან) თავის შეკავება დაიწყეს.
რაინეარის სკანდალური ხელმძღვანელი, მაიკლ ო’ლირი, პირდაპირ აცხადებს, რომ კომპანია უახლოესი სამი თვის განმავლობაში არ აპირებს ახალი ჰეჯირების გარიგებების გაფორმებას. მიზეზი მარტივია: არსებული საბაზრო ტარიფები იმდენად მაღალია, რომ დაზღვევა აზრს კარგავს.
მსგავს სტრატეგიას მიჰყვება გერმანული ლუფთანზაც. მიუხედავად იმისა, რომ მათ წლიური ხარჯების 80% კრიზისამდელ დაბალ ნიშნულზე აქვთ დაფიქსირებული, ომის დაწყების შემდეგ ახალი ხელშეკრულებების გაფორმება მათაც შეაჩერეს.
რა ბედი ელის ავიაბილეთებს?
მთავარი კითხვა, რომელიც მომხმარებელს აინტერესებს, არის: გაძვირდება თუ არა ავიაბილეთები?
ბრიტანული ლოუკოსტერი EasyJet-ი პროგნოზირებს, რომ საწვავზე გაზრდილი დანახარჯები ბილეთის ფასზე აუცილებლად აისახება, თუმცა ეს ეფექტი მასშტაბურად ზაფხულის ბოლოსკენ გამოჩნდება.
მიუხედავად ამისა, ბაზარზე არსებობს ოპტიმისტური მოლოდინიც. ექსპერტთა ნაწილი ვარაუდობს, რომ მომავალ თვეებში ნავთობპროდუქტების ღირებულება ტონაზე 1800 დოლარიდან 1000 დოლარამდე შემცირდება. თუ ეს პროგნოზი გამართლდა, ავიაკომპანიები შეძლებენ ფასების შენარჩუნებას, წინააღმდეგ შემთხვევაში – მოგზაურობა მნიშვნელოვნად გაძვირდება.
მნიშვნელოვანი ფაქტი: საწვავის ხარჯი ავიაკომპანიის მთლიანი დანახარჯების საშუალოდ 25-30%-ს შეადგენს. მისი ნებისმიერი მერყეობა პირდაპირ აისახება მომხმარებლის ჯიბეზე.
რას უნდა ველოდოთ?
საავიაციო სექტორი ახლა “მოცდის რეჟიმშია”. აზიის ქვეყნების მიერ რეზერვების გახსნა და ევროპული კომპანიების ფრთხილი ფინანსური პოლიტიკა მიმართულია იქითკენ, რომ პიკურ პერიოდს – ზაფხულის სეზონს – მომზადებულები შეხვდნენ.
ქართველი მოგზაურებისთვის, რომლებიც გეგმავენ ფრენებს აზიის ან ევროპის მიმართულებით, რეკომენდებულია ავიაბილეთები წინასწარ შეიძინონ, რათა თავი დაიზღვიონ ფასების შესაძლო მკვეთრი ნახტომისგან, რაც ნავთობის ბაზარზე არსებული არასტაბილურობით არის განპირობებული.
Avia.ge – თქვენი მოგზაურობის ერთგული მეგობარი. სრული მხარდაჭერისთვის დაგვიკავშირდით: 551 907 907
