წარმოიდგინეთ სცენა ზიხართ თვითმფრინავის ილუმინატორთან, მიმართულება ამსტერდამისკენ გაქვთ აღებული, მიირთმევთ ყავას და ღრუბლებს გადაჰყურებთ. მოულოდნელად, კაშკაშა ნათება, ყრუ დარტყმის ხმა და წამიერი სიჩუმე… თქვენს ლაინერს მეხი დაეცა. პანიკა? ბევრისთვის – კი, მაგრამ ავიაციისთვის ეს მხოლოდ „კიდევ ერთი სამუშაო დღეა“.
სტატისტიკა გაოგნებულს დაგტოვებთ, რადგან როგორც ცნობილია თითოეულ კომერციულ თვითმფრინავს წელიწადში მინიმუმ ერთხელ მაინც ხვდება ელვა. მიუხედავად ამისა, თქვენ ალბათ არც კი გსმენიათ მეხის გამო ჩამოვარდნილი თანამედროვე ლაინერის შესახებ. მოდით, გავიგოთ, რა საიდუმლოს ინახავს თვითმფრინავის კორპუსი.
ფარადეის გალია – ფიზიკა
მთავარი მიზეზი, რის გამოც თვითმფრინავი მეხის დაცემისას მეხამრიდივით არ ფეთქდება, ფიზიკის კანონებშია. თვითმფრინავის ფიუზელაჟი (კორპუსი) ძირითადად ალუმინისგან ან სპეციალური კომპოზიტური მასალებისგან მზადდება, რომლებიც ელექტროენერგიის საუკეთესო გამტარებია.
როდესაც ელვა თვითმფრინავს ხვდება, ის არ შედის შიგნით. ელექტროენერგია ვრცელდება კორპუსის გარშემო – ზედაპირზე – და კუდის ან ფრთების ბოლოებიდან ისევ ატმოსფეროში გაედინება. ამ მოვლენას „ფარადეის გალიის“ ეფექტი ჰქვია. თქვენ, კი როგორც მგზავრი, იმყოფებით იზოლირებულ „კაფსულაში“, სადაც მილიონობით ვოლტი უბრალოდ გვერდს გივლით.
სად ვარდება მეხი ყველაზე ხშირად?
ელვა, როგორც წესი, ირჩევს თვითმფრინავის ყველაზე „წვეტიან“ ნაწილებს:
- თვითმფრინავის ცხვირი (რადარის ნაწილი);
- ფრთების ბოლოები;
- კუდის ზედა ნაწილი.
ინჟინრებმა აქაც იყოჩაღეს: ფრთებზე დამონტაჟებულია პატარა „ანტენები“ – სტატიკური განმმუხტველები. მათი დავალებაა, დაგროვილი ელექტროენერგია ფრენისას ჰაერშივე გაფანტონ, რათა თვითმფრინავის მგრძნობიარე ნავიგაციას ხელი არ შეეშალოს.
„წმინდა ელმოს ცეცხლი“ – მისტიკა თუ ფიზიკა?
ზოგჯერ მგზავრები ან პილოტები ხედავენ უცნაურ, მოლურჯო-იასამნისფერ ნათებას ილუმინატორებთან ან საქარე მინასთან. ამას „წმინდა ელმოს ცეცხლს“ უწოდებენ. ძველად მეზღვაურები ამაში ღვთიურ ნიშანს ხედავდნენ, რეალურად კი ეს ძლიერი ელექტრული ველის დროს ჰაერის იონიზაციის შედეგია. საშიში არაფერია, პირიქით – ეს ავიაციის ერთ-ერთი ულამაზესი სანახაობაა.
რა ზიანი შეიძლება მიადგეს თვითმფრინავს?
იშვიათ შემთხვევებში, მეხის დაცემის ადგილას შეიძლება დარჩეს პატარა „ნამწვავი“ ან ნემსისწვერისოდენა ხვრელი ლითონზე. თუმცა, თვითმფრინავის საწვავის სისტემა და ელექტრონიკა ისეა დაცული და იზოლირებული, რომ ნაპერწკლის გაპარვაც კი გამორიცხულია. 1967 წლის შემდეგ, ავიაციაში მეხის მიზეზით სერიოზული ავარია არ მომხდარა.
საბოლოოდ, შეგვიძლია ჩვენი მსჯლობიდან გამოვიტანთ დასკვნა და ვთქვათ, რომ ამ ფაქტის არ უნდა გვეშინოდეს. თანამედროვე ავიაცია იმდენად წინ წასული და უსაფრთხოა, რომ მეხის დაცემა პილოტებისთვის მხოლოდ დამატებითი ტექნიკური შემოწმების მიზეზია დაშვების შემდეგ და არა კატასტროფის სცენარი.
ასე რომ, შეგიძლიათ თამამად შეიძინოთ იაფი ფრენები ამსტერდამში და შემდეგში, როცა ცა მოიღრუბლება, უბრალოდ მოკალათდით, გადაიღეთ ლამაზი კადრები და ენდეთ ფიზიკას.
Avia.ge – თქვენი მოგზაურობის ერთგული მეგობარი. დაგვირეკე: 551 907 907
