ამსტერდამი თავისი არხებითა და თავისუფალი სულით ბევრი უცნაური ისტორიის მომსწრე გამხდარა, თუმცა ის, რაც 1950-იან წლებში ოკეანის გაღმა მოხდა, ყველანაირ ლოგიკას სცდება. წარმოიდგინეთ ღამე, როდესაც მეგობრებთან ერთად ბარში ზიხართ, კამათობთ და უცებ ერთ-ერთი თქვენგანი ამბობს, რომ შეუძლია ნიუ-იორკის შუაგულში თვითმფრინავი დასვას. დღეს, როდესაც ჩვენთვის ავიაბილეთები და ფრენა მკაცრად რეგულირებულ პროცესებთან ასოცირდება, ტომას ფიცპატრიკის ისტორია ზღაპარს უფრო ჰგავს, ვიდრე რეალობას.
სანაძლეო, რომელმაც ისტორია შეცვალა
ყველაფერი 1956 წლის 30 სექტემბრის ღამეს დაიწყო. ტომას ფიცპატრიკი, მეტსახელად „ტომი ფიცი“, მანჰეტენზე, ერთ-ერთ ადგილობრივ ბარში მეგობრებთან ერთად სვამდა. საუბარი ავიაციას შეეხო. ტომი, რომელიც გამოცდილი პილოტი და კორეის ომის ვეტერანი იყო, ამტკიცებდა, რომ მას შეეძლო ნიუ-იორკის ვიწრო ქუჩებში თვითმფრინავის დაშვება. მეგობრებმა ეს ხუმრობად მიიღეს და მას სანაძლეო შესთავაზეს.
ფიცპატრიკმა ბარიდან ჩუმად გაპარვა გადაწყვიტა. ის გაემართა ნიუ-ჯერსის აეროპორტში, სადაც ყოველგვარი ნებართვისა და, რა თქმა უნდა, ავიაბილეთების გარეშე, მოიპარა ერთძრავიანი თვითმფრინავი. ყველაზე გასაოცარი კი ის არის, რომ მან ხომალდი ყოველგვარი განათებისა და რადიოკავშირის გარეშე მართა პირდაპირ მანჰეტენისკენ.
დაშვება ბარის კართან
ღამის 3 საათზე, ნიუ-იორკის მცხოვრებლებმა წარმოუდგენელი ხმაური გაიგონეს. ტომასმა მოახერხა და თვითმფრინავი პირდაპირ წმინდა ნიკოლოზის გამზირზე, იმ ბარის წინ დასვა, სადაც მეგობრები ელოდნენ. ეს იყო პილოტირების უმაღლესი დონე – მან მანქანებსა და ლამპიონებს შორის ისე გაიარა, რომ თვითმფრინავი არ დაუზიანებია.
პოლიციამ ის დააპატიმრა, თუმცა მოსამართლე იმდენად მოიხიბლა მისი ოსტატობით, რომ მხოლოდ 100-დოლარიანი ჯარიმით გაათავისუფლა. თვითმფრინავის მფლობელმაც კი უარი თქვა საჩივარზე, რადგან ხომალდს ნაკაწრიც არ ჰქონდა.
„არ გჯერათ? კიდევ ერთხელ ვიზამ!“
ისტორია აქ არ სრულდება. გავიდა ორი წელი. 1958 წლის ერთ საღამოს, ტომი სხვა ბარში იმყოფებოდა, სადაც ვიღაც მამაკაცს უყვებოდა თავისი გმირობის შესახებ. ამ უკანასკნელმა მას მატყუარა უწოდა და უთხრა, რომ ასეთი რამ ფიზიკურად შეუძლებელი იყო.
ფიცპატრიკი არ დაიბნა. ის ისევ გაემართა აეროპორტში, ისევ მოიპარა თვითმფრინავი და ისევ დასვა ის მანჰეტენზე, ამჯერად 191-ე ქუჩის კუთხეში. როდესაც პოლიციელებმა ის დააკავეს, ტომმა მშვიდად უპასუხა: „უბრალოდ მინდოდა დამემტკიცებინა, რომ არ ვიტყუებოდი“.
ამჯერად მართლმსაჯულება უფრო მკაცრი აღმოჩნდა და მას 6-თვიანი პატიმრობა მიუსაჯეს, თუმცა ტომას ფიცპატრიკი ნიუ-იორკის ნამდვილ ლეგენდად იქცა.

რატომ არის ეს ამბავი დღეს მნიშვნელოვანი?
დღევანდელ მსოფლიოში, სადაც უსაფრთხოების ზომები მაქსიმალურადაა გამკაცრებული და ავიაბილეთების ყიდვისას უამრავ შემოწმებას გავდივართ, ფიცპატრიკის თავგადასავალი ავიაციის „ველური დასავლეთის“ ხანას გვახსენებს. ეს არის ამბავი ადამიანურ ჟინზე, ოსტატობასა და იმ წარმოუდგენელ გამბედაობაზე, რომელიც ხშირად გიჟურ საქციელში გადადის.
ხშირად, როდესაც ინტერნეტში საუკეთესო ფასად ავიაბილეთები ჩნდება და ჩვენ მორიგ ფრენას ვგეგმავთ, ვერც კი წარმოვიდგენთ, რომ 70 წლის წინ ვიღაცას შეეძლო თვითმფრინავი საკუთარი ავტომობილივით გამოეყენებინა ბარში მეგობრებთან მისადარბაზებლად.
ლეგენდა, რომელიც ქუჩამ შვა
ტომას ფიცპატრიკი 2009 წელს გარდაიცვალა, თუმცა მისი სახელი ნიუ-იორკის ბარებში დღემდე ისმის. ის დარჩა პილოტად, რომელმაც დაამტკიცა, რომ თუ რამე ძალიან გინდა (ან თუ ძალიან გინდა სანაძლეოს მოგება), ცაც კი არ არის ზღვარი.
მომავალში, როცა თვითმფრინავის ილუმინატორიდან ქალაქის ქუჩებს გადმოხედავთ, გაიხსენეთ „ტომი ფიცი“ – კაცი, რომელმაც ქუჩა ასაფრენ ბილიკად აქცია და ავიაციის ისტორიაში ყველაზე ორიგინალური „პარკირება“ განახორციელა.
Avia.ge – თქვენი მოგზაურობის ერთგული მეგობარი. სრული მხარდაჭერისთვის დაგვიკავშირდით: 551 907 907









