თუ ერთხელ მაინც გიმოგზაურიათ თვითმფრინავით, გეცოდინებათ ის უსიამოვნო მომენტი, როცა უსაფრთხოების კონტროლზე საყვარელი პარფიუმის, შამპუნის ან უბრალოდ წყლის ბოთლის დატოვება გიწევთ. წესი მკაცრია: არაუმეტეს 100 მილილიტრისა.
ბევრი მგზავრისთვის ეს ლოგიკას მოკლებული ბიუროკრატიაა. “თუ 10 ცალ 100 მლ-იან ბოთლს გავიტან, ჯამში ხომ მაინც ერთი ლიტრია? რა აზრი აქვს ამ შეზღუდვას?” – ეს კითხვა ყველას დაგვიბადია. თუმცა, ამ წესის უკან დგას რეალური, დრამატული ისტორია და ქიმიური გათვლები, რომლებმაც 2006 წელს ავიაციის სამყარო სამუდამოდ შეცვალა. ამიტომ, ამ სტატიის წაკითხვის შემდეგ, როდესაც შეიძენთ იაფ ავიაბილეთებს თქვენთვის საყვარელი ქალაქის მიმართულებით, მაგალითად: იაფი ფრენები ათენში, გეცოდინებათ რეალური მიზეზი.
2006 წელი: შეთქმულება, რომელმაც ცა ჩაკეტა
ყველაფერი დაიწყო 2006 წლის აგვისტოში, ბრიტანეთში. “სკოტლანდ იარდმა” და სპეცსამსახურებმა გამოავლინეს მასშტაბური ტერორისტული გეგმა, რომელიც მიზნად ისახავდა ატლანტის ოკეანის თავზე მინიმუმ 10 თვითმფრინავის აფეთქებას.
ტერორისტების იდეა საზარელი იყო: მათ გადაწყვიტეს, გამოეყენებინათ არა მზა ასაფეთქებელი ნივთიერებები, არამედ თხევადი კომპონენტები, რომლებიც ცალ-ცალკე სრულიად უსაფრთხოდ გამოიყურებოდა.
როგორ მუშაობდა “თხევადი ბომბი“?
ტერორისტები გეგმავდნენ, თვითმფრინავში ჩვეულებრივი გამაგრილებელი სასმელების ბოთლებით შეეტანათ წყალბადის ზეჟანგი და სხვა ნივთიერებები. ბორტზე ყოფნისას, ჩვეულებრივი შპრიცის და ელექტრონული მოწყობილობის (მაგალითად, ფოტოაპარატის ან ფლეიერის) მეშვეობით, ისინი ამ ნივთიერებების შერევას და მძლავრი ასაფეთქებელი ნივთიერების – TATP-ის (ტრიაცეტონ ტრიპეროქსიდი) მიღებას აპირებდნენ.
რატომ მაინცდამაინც 100 მილილიტრი?
2006 წლის კრიზისის შემდეგ, ფრენები რამდენიმე დღით სრულად შეწყდა. როდესაც ავიამიმოსვლა აღდგა, ექსპერტებმა “უსაფრთხო დოზის” ძიება დაიწყეს. 100 მლ-ის წესი შემთხვევითი არ არის. აი, რატომ შეჩერდნენ მასზე:
- კრიტიკული მასა: ქიმიური ექსპერიმენტებით დადგინდა, რომ 100 მლ თხევადი ასაფეთქებელი ნივთიერება, იდეალურად მომზადების შემთხვევაშიც კი, არ არის საკმარისი იმისათვის, რომ თვითმფრინავის ფიუზელაჟს (კორპუსს) კატასტროფული ზიანი მიაყენოს.
- შერევის სირთულე: იმისათვის, რომ პატარა ჭურჭლებიდან სითხეები დიდ კონტეინერში გადაასხათ და ბომბი დაამზადოთ, დრო და სიზუსტეა საჭირო. თვითმფრინავის მცირე საპირფარეშოში ამ პროცესის შეუმჩნევლად ჩატარება პრაქტიკულად შეუძლებელია.
- ვიზუალური კონტროლი: მოთხოვნა, რომ ყველა 100 მლ-იანი ჭურჭელი მოთავსდეს 1-ლიტრიან გამჭვირვალე პაკეტში, ოფიცრებს საშუალებას აძლევს, ერთი შეხედვით შეაფასონ სითხეების საერთო რაოდენობა.
ქართული რეალობა და აეროპორტის რუტინა
ქართველი მგზავრებისთვის, რომლებიც ხშირად სარგებლობენ დაბალბიუჯეტიანი ავიაკომპანიებით ქუთაისის აეროპორტის ან თბილისის აეროპორტიდან, ეს წესი ხშირად გაუგებრობის მიზეზი ხდება.
მნიშვნელოვანია იცოდეთ: წესი ვრცელდება არა მხოლოდ წყალზე, არამედ გელებზე, პასტებზე (კბილის პასტაც კი!), ლოსიონებსა და აეროზოლებზე. თუ თქვენი კრემის ქილა 200 მლ-იანია, მაგრამ მასში მხოლოდ 20 მლ კრემია დარჩენილი, მას მაინც ჩამოგართმევენ – უსაფრთხოების სამსახური უყურებს ჭურჭლის მოცულობას და არა სითხის რაოდენობას.
გამონაკლისები, რომლებიც უნდა იცოდეთ
მიუხედავად მკაცრი რეგულაციისა, არსებობს ორი მთავარი გამონაკლისი:
- საბავშვო კვება: თუ ბავშვთან ერთად მგზავრობთ, შეგიძლიათ გადაიტანოთ იმაზე მეტი რძე, წყალი ან ფაფა, ვიდრე 100 მლ-ია. თუმცა, მოემზადეთ, რომ მათ დამატებითი შემოწმება დასჭირდებათ.
- მედიკამენტები: თხევადი მედიკამენტების გადატანა შესაძლებელია, თუ გაქვთ შესაბამისი რეცეპტი ან ექიმის ცნობა, რომელიც ადასტურებს, რომ წამალი ფრენისას გესაჭიროებათ.
დასასრული ახლოსაა? CT სკანერების ეპოქა
ტექნოლოგია არ დგას ერთ ადგილას. მსოფლიოს წამყვან აეროპორტებში (მაგალითად, ლონდონის ჰითროუში ან შენონში, ირლანდიაში) უკვე ამონტაჟებენ ახალი თაობის CT (კომპიუტერული ტომოგრაფიის) სკანერებს.
ეს აპარატები ჩანთის შიგთავსის 3D გამოსახულებას ქმნიან და ნივთიერებების ქიმიური შემადგენლობის გარჩევა შეუძლიათ. ბევრგან 100 მლ-იანი ლიმიტი უკვე უქმდება ან 2 ლიტრამდე იზრდება. საქართველოში ამ ტექნოლოგიის მასობრივ დანერგვას ჯერ კიდევ ველოდებით, მანამდე კი 100 მლ-იანი ბოთლები ჩვენი განუყრელი თანამგზავრი იქნება.
Avia.ge – თქვენი მოგზაურობის ერთგული მეგობარი. სრული მხარდაჭერისთვის დაგვიკავშირდით: 551 907 907
