ბიუჯეტური ავიაციის გიგანტი, Ryanair, რომელიც ხშირად ეკონომიურ მგზავრობასა და მკაცრ წესებთან ასოცირდება, ამჯერად მგზავრთა უფლებების დამცველთა ყურადღების ცენტრში მოექცა. სასამართლომ ავიაკომპანიას დაზარალებული მგზავრის სასარგებლოდ 5 000 ევრომდე ფრენის კომპენსაცია დააკისრა. მიზეზი ერთი შეხედვით ბანალური, თუმცა მძიმე შედეგების მომტანი შემთხვევაა – ბორტზე დაღვრილი ცხელი ყავა, რომელმაც მგზავრს სერიოზული ზიანი მიაყენა.
გაუფრთხილებლობა 10 000 მეტრის სიმაღლეზე
შემთხვევა სტანდარტული ფრენის დროს მოხდა, როდესაც ბორტგამცილებლები მგზავრებს ცხელი სასმელებითა და საკვებით უმასპინძლდებოდნენ. სასამართლო მასალების მიხედვით, ეკიპაჟის წევრმა ცხელი ყავა მგზავრს ისეთი ფორმით მიაწოდა, რომ არ იყო გათვალისწინებული თვითმფრინავის შესაძლო რყევა (ტურბულენტობა) ან დასაკეცი მაგიდის მდგრადობა.
შედეგად, მდუღარე სითხე მგზავრს სხეულზე გადაესხა, რამაც მეორე ხარისხის დამწვრობა და ძლიერი ტკივილი გამოიწვია. გარდა ფიზიკური ტკივილისა, დაზარალებულმა უდიდესი სტრესი განიცადა, რადგან დახურულ სივრცეში, სადაც კვალიფიციური სამედიცინო დახმარება შეზღუდულია, მსგავსი ტრავმის მართვა რთული და მტკივნეულია.
სასამართლოს არგუმენტები: რატომ ვერ გადაურჩა Ryanair პასუხისმგებლობას
ავიაკომპანია პროცესის განმავლობაში ცდილობდა დაემტკიცებინა, რომ მომხდარი უბედური შემთხვევა იყო და მასში ეკიპაჟის ბრალეულობა არ იკვეთებოდა. თუმცა, სასამართლომ ავიაკომპანიის არგუმენტები არ გაიზიარა. ვერდიქტი რამდენიმე კრიტიკულ ფაქტორს დაეყრდნო:
- უსაფრთხოების სტანდარტების უგულებელყოფა: სასამართლომ მიიჩნია, რომ ცხელი სასმელების მიწოდებისას ავიაკომპანიას სათანადო დამცავი მექანიზმები არ ჰქონდა დანერგილი (მაგალითად, სპეციალური თავსახურები ან სტაბილური ჭიქის დამჭერები).
- მომსახურე პერსონალის გაუფრთხილებლობა: დადგინდა, რომ ეკიპაჟმა მგზავრისთვის უსაფრთხო გარემო ვერ უზრუნველყო, რაც პირდაპირ არღვევს გადამყვანის ვალდებულებებს.
- მორალური ზიანის კომპენსაცია: 5 000 ევროში შედის არა მხოლოდ სამედიცინო ხარჯები, არამედ იმ მორალური ტრავმის ანაზღაურებაც, რომელიც მგზავრმა ფრენისას და მისი დასრულების შემდეგ განიცადა.
ევროპული რეგულაციები და მგზავრის უფლებები
ევროკავშირში მგზავრთა უფლებებს ძირითადად EC 261/2004 რეგულაცია იცავს, თუმცა ფიზიკური დაზიანების შემთხვევაში მონრეალის კონვენცია მოქმედებს. სწორედ ეს საერთაშორისო შეთანხმება ადგენს ავიაკომპანიის მკაცრ პასუხისმგებლობას მგზავრის ჯანმრთელობაზე ბორტზე ყოფნისას.
ქართველი მომხმარებლებისთვის, რომლებიც ხშირად სარგებლობენ Ryanair-ის რეისებით, ეს ქეისი უმნიშვნელოვანესია. ის ამსხვრევს მითს, რომ ბიუჯეტური ავიაბილეთი ავიაკომპანიას პასუხისმგებლობისგან ათავისუფლებს. გახსოვდეთ: თქვენი უსაფრთხოება ბილეთის ღირებულებაზე არ არის დამოკიდებული.
როგორ უნდა იმოქმედოთ, თუ ბორტზე დაზარალდით
თუ თქვენ ან თქვენი ახლობელი მსგავს სიტუაციაში აღმოჩნდებით, აუცილებელია შემდეგი ნაბიჯების გადადგმა:
- დაუყოვნებლივი რეაგირება: მოითხოვეთ ეკიპაჟისგან ინციდენტის ოქმის (Incident Report) შედგენა ადგილზევე.
- მტკიცებულებების შეგროვება: გადაიღეთ ფოტოები და ვიდეო მასალა (დაზიანება, დაღვრილი სითხე, ჭიქა). თუ გყავთ მოწმეები, ჩაიწერეთ მათი საკონტაქტო ნომრები.
- სამედიცინო დასკვნა: თვითმფრინავის დაშვებისთანავე აეროპორტის სამედიცინო პუნქტს მიმართეთ. ოფიციალური სამედიცინო ცნობა სასამართლოში თქვენი მთავარი იარაღი იქნება.
- იურიდიული დახმარება: ნუ დასჯერდებით ავიაკომპანიის მიერ შემოთავაზებულ მცირე ვაუჩერებს. მიმართეთ იურისტს ან მგზავრთა უფლებების დამცველ ორგანიზაციებს სრულფასოვანი კომპენსაციის მისაღებად.
ეს პრეცედენტული გადაწყვეტილება კიდევ ერთხელ ადასტურებს, რომ მგზავრის უფლებები ხელშეუხებელია. Ryanair-ის წინააღმდეგ მოგებული ეს დავა სხვა მგზავრებსაც აძლევს სტიმულს, რომ იბრძოლონ საკუთარი უფლებებისთვის და მოითხოვონ ის უსაფრთხოების სტანდარტები, რომლებსაც კანონი გარანტირებულად ანიჭებთ.
Avia.ge – თქვენი მოგზაურობის ერთგული მეგობარი. დაგვირეკე: 551 907 907