წარმოიდგინეთ, რომ გეგმავთ იდეალურ შვებულებას, თქვენი ავიაბილეთები უკვე დაჯავშნილია და სულ მალე ბერლინის ქუჩებში უნდა სეირნობდეთ, როდესაც მოულოდნელად იგებთ, რომ თქვენი რჩეული ავიაკომპანია გაკოტრდა. ეს სცენარი ბოლო დროს სულ უფრო რეალური ხდება. ამერიკული დაბალბიუჯეტიანი გიგანტის, Spirit Airlines-ის ფინანსურმა კოლაფსმა და რაინეარის ხელმძღვანელის, მაიკლ ო’ლირის პროგნოზებმა ევროპული გადამზიდავების შესაძლო კრახის შესახებ, მოგზაურებში დიდი პანიკა გამოიწვია.
როდესაც ავიაკომპანია საქმიანობას წყვეტს, მგზავრები ხშირად გაურკვევლობაში რჩებიან. სტანდარტულ ფორსმაჟორში წესები მარტივია: ან თანხა გიბრუნდებათ, ან სხვა რეისზე გადაგყავთ. თუმცა, როცა კომპანია იურიდიულად წყვეტს არსებობას, პროცესი ბევრად რთულდება. აი, რა უნდა იცოდეთ თქვენი უსაფრთხოებისთვის.
1. „ჩარჯბექი“ (Chargeback) – თქვენი მთავარი იარაღი
თუ თქვენი ავიაბილეთები საბანკო ბარათით გაქვთ შეძენილი, თქვენ გაქვთ გადამწყვეტი უპირატესობა. ავიაკომპანიის კრახის დროს გადახდილი თანხის დაბრუნების ყველაზე ეფექტიანი გზა ე.წ. „ჩარჯბექია“.
ეს არის ტრანზაქციის გასაჩივრების პროცესი. თქვენ მიმართავთ თქვენს მომსახურე ბანკს მოთხოვნით, რომ მომსახურება (ფრენა) არ იქნა გაწეული. საკრედიტო ბარათების შემთხვევაში ეს მექანიზმი თითქმის გარანტირებულია, თუმცა სადებეტო ბარათებზე წესები ქვეყნების მიხედვით განსხვავდება. მაგალითად, ისეთ ქვეყნებში, როგორიცაა დანია და პორტუგალია, მომხმარებლები სადებეტო ბარათით შეძენილ ბილეთებზეც დაცულები არიან. საქართველოში კი ბანკთან დროული კომუნიკაცია გადამწყვეტია.
2. სამოგზაურო დაზღვევა – ყურადღებით წაიკითხეთ პოლისი!
ბევრი მოგზაური ფიქრობს, რომ ნებისმიერი სამოგზაურო დაზღვევა ავტომატურად ფარავს ფრენის გაუქმებას. ეს დიდი შეცდომაა. იმისთვის, რომ თქვენი ავიაბილეთები დაზღვეული იყოს ავიაკომპანიის გაკოტრებისგან, პოლისში უნდა ფიგურირებდეს პუნქტი: „Scheduled Airline Failure Insurance“ (SAFI).
ეს ოპცია, როგორც წესი, საბაზისო პაკეტში არ შედის და მისი დამატება სიმბოლურ ფასად, ცალკეა საჭირო. თუ ეს პუნქტი გაქვთ, დაზღვევა აანაზღაურებს არა მხოლოდ გამოუყენებელი ბილეთის ღირებულებას, არამედ იმ დამატებით ხარჯებსაც, რაც ახალი რეისის სასწრაფოდ შეძენამ შეიძლება გამოიწვიოს.
3. რა ხდება, თუ უკვე საზღვარგარეთ ხართ?
ყველაზე რთული მომენტია, როცა ავიაკომპანია მაშინ კოტრდება, როცა თქვენ უკვე დანიშნულების ადგილზე იმყოფებით და უკან დასაბრუნებელი რეისი აღარ არსებობს. ასეთ დროს ამოქმედდება ე.წ. „სამაშველო ტარიფები“ (Rescue Fares).
კონკურენტი ავიაკომპანიები ხშირად იჩენენ სოლიდარობას და დაზარალებულ მგზავრებს სთავაზობენ სპეციალურ, ფასდაკლებულ ბილეთებს. მაგალითად, როცა Spirit Airlines-ს პრობლემები შეექმნა, JetBlue-მ და Delta-მ მგზავრებს სპეციალური ტარიფები შესთავაზეს, რათა ისინი „გზაში არ დარჩენილიყვნენ“. ასეთ დროს მნიშვნელოვანია ოპერატიულად გადაამოწმოთ სხვა გადამზიდავების ვებგვერდები.
4. ავიასასწაულები თუ რეალური რისკები?
ექსპერტები გვირჩევენ, რომ სანამ ძალიან იაფფასიანი ავიაბილეთები გვაცდუნებს, გადავხედოთ ავიაკომპანიის რეიტინგებსა და ბოლო დროინდელ სიახლეებს. თუ კომპანიის გარშემო ბევრი ნეგატიური ფინანსური ინფორმაცია ვრცელდება, უმჯობესია გადახდისას გამოიყენოთ საკრედიტო ბარათი და აუცილებლად შეიძინოთ სრულყოფილი დაზღვევა.
ფორსმაჟორი ყოველთვის მოულოდნელია, მაგრამ მომზადებული მგზავრი დაცული მგზავრია. გახსოვდეთ, რომ თქვენი ავიაბილეთები მხოლოდ ფურცელი არ არის – ეს არის ხელშეკრულება, რომლის დაცვის მექანიზმებიც წინასწარ უნდა იცოდეთ.
Avia.ge – თქვენი მოგზაურობის ერთგული მეგობარი. სრული მხარდაჭერისთვის დაგვიკავშირდით: 551 907 907