ავიაცია ტრანსპორტირების ყველაზე უსაფრთხო ფორმად ითვლება, თუმცა შიში მაინც ბევრს გვდევს. როდესაც ავიაბილეთები უკვე შეძენილია და თვითმფრინავის სავარძელში ვჯდებით, ქვეცნობიერად ყველას გაგვიელვებს კითხვა: “რა მოხდება, თუ ეს რკინის გიგანტი ვარდნას დაიწყებს?”.
ბევრისთვის გასაკვირად, აშშ-ის ტრანსპორტის უსაფრთხოების ეროვნული საბჭოს (NTSB) მონაცემებით, ავიაკატასტროფებში მყოფთა 95% გადარჩენას ახერხებს. მნიშვნელობა არ აქვს, თქვენი ავიაბილეთები ბერლინის, პარიზის თუ სხვა ევროპული ქალაქის მიმართულებით არის დაჯავშნილი – უსაფრთხოების წესები ყველგან ერთია. გადარჩენა არა მხოლოდ იღბალი, არამედ ცოდნა და სწორი მოქმედებაა, რაც ნებისმიერ რეისზე თავდაჯერებულობას შეგძენთ.
მომზადება აფრენამდე: “ოქროს წესები“
გადარჩენა იწყება მანამ, სანამ თვითმფრინავი ჰაერში აიჭრება.
- ტანსაცმელი: დაივიწყეთ სინთეტიკური ქსოვილები. ხანძრის შემთხვევაში სინთეტიკა სხეულზე დნება. აირჩიეთ ბამბა ან შალი. ასევე, აუცილებელია დახურული ფეხსაცმელი (ბოტასები), რათა ნამსხვრევებსა და ცეცხლში სირბილი შეძლოთ.
- “ხუთი რიგის წესი“: სტატისტიკურად, იმ მგზავრებს, რომლებიც საავარიო გასასვლელიდან 5 რიგის ფარგლებში სხედან, გადარჩენის გაცილებით მაღალი შანსი აქვთ.
- 90 წამის წესი: კატასტროფის შემდეგ თქვენ გაქვთ ზუსტად 90 წამი თვითმფრინავის დასატოვებლად, სანამ ცეცხლი კაბინას მთლიანად შთანთქავს.
მოქმედება ვარდნისას: “Brace Position”
თუ პილოტი აცხადებს საავარიო დაშვებას, თქვენი მთავარი მტერი ინერციაა.
- მიიღეთ დაჯგუფებული პოზა: დახარეთ თავი წინ, ხელები მოხვიეთ მუხლებს ან მიებჯინეთ წინა სავარძელს. ეს ამცირებს შინაგან ორგანოებზე დარტყმის ძალას და ხელს უშლის სხეულის “გაფანტვას” შეჯახებისას.
- არ დაგავიწყდეთ ღვედი: ის მაქსიმალურად მჭიდროდ უნდა გქონდეთ შეკრული თეძოებზე და არა მუცელზე. ყოველი ზედმეტი სანტიმეტრი თავისუფალი ადგილი ზრდის ტრავმის რისკს.
თუ თვითმფრინავი წყალში ვარდება (Ditching)
წყალზე დაშვება ერთ-ერთი ყველაზე რთული მანევრია, თუმცა ისტორიას ახსოვს “სასწაული ჰუდსონზე”.
- ჟილეტი არ გაბეროთ შიგნით: ეს არის ყველაზე კრიტიკული შეცდომა! თუ ჟილეტს კაბინაშივე გაბერავთ და თვითმფრინავი წყლით ავსებას დაიწყებს, თქვენ ზემოთ ატივტივდებით, ჭერს მიეჭყლიტებით და გასასვლელამდე ვერ ჩაყვინთავთ. გაბერეთ ჟილეტი მხოლოდ თვითმფრინავიდან გასვლის მომენტში.
- ცივი გონება: წყალში ვარდნისას მთავარი საფრთხე ჰიპოთერმია და დახრჩობაა. ეცადეთ რაც შეიძლება სწრაფად დაშორდეთ თვითმფრინავს, რადგან მან ჩაძირვისას შესაძლოა მორევი შექმნას.
თუ თვითმფრინავი ხმელეთზე ვარდება
აქ მთავარი საფრთხე ცეცხლი და კვამლია.
- დაიხარეთ დაბლა: კვამლი ზემოთ იწევს. იატაკთან ახლოს ჰაერი უფრო სუფთაა.
- დატოვეთ ნივთები: ნუ ეცდებით ხელბარგის აღებას! წამები აქ სიცოცხლის ფასია. ადამიანები ხშირად იღუპებიან იმის გამო, რომ ჩანთის ამოღებას ცდილობდნენ და გასასვლელი ჩახერგეს.
- გაიქეცით ქარის საწინააღმდეგოდ: თვითმფრინავიდან გამოსვლის შემდეგ გაიქეცით მინიმუმ 150-200 მეტრის მოშორებით. თუ თვითმფრინავს ცეცხლი უკიდია, ქარმა შესაძლოა აფეთქების ტალღა ან ტოქსიკური კვამლი თქვენსკენ წამოიღოს.
საერთოდ არის შანსი, რომ გადავრჩეთ?
პასუხი ერთმნიშვნელოვანია: დიახ. ავიაკატასტროფების უმეტესობა არ არის ვერტიკალური ვარდნა 10,000 მეტრიდან. ეს ხშირად არის მძიმე დაშვება, ასაფრენი ბილიკიდან გადასვლა ან ძრავის გათიშვა, რაც პილოტს მანევრირების საშუალებას აძლევს.
თქვენი გადარჩენა დამოკიდებულია იმაზე, თუ რამდენად სწრაფად იმოქმედებთ დარტყმიდან პირველ 2 წუთში. შიში ბუნებრივია, მაგრამ პანიკა – მომაკვდინებელი. მკაფიო გეგმა (“სად არის უახლოესი გასასვლელი?”, “როგორ შევიკრა ღვედი?”) თქვენს შანსებს 80%-ით ზრდის.
მოგზაურობა მშვენიერია და სტატისტიკურად, გაცილებით მეტი შანსია ავტომობილით მგზავრობისას დაშავდეთ, ვიდრე თვითმფრინავით. შემდეგში, როდესაც თქვენს ხელში აღმოჩნდება ავიაბილეთები, ნუ იფიქრებთ კატასტროფაზე, უბრალოდ იყავით ინფორმირებული. უსაფრთხოების ინსტრუქციის მოსმენა ბორტგამცილებლისგან არაა მოსაწყენი რუტინა – ეს არის თქვენი გადარჩენის გზამკვლევი.
Avia.ge – თქვენი მოგზაურობის ერთგული მეგობარი. სრული მხარდაჭერისთვის დაგვიკავშირდით: 551 907 907