წარმოიდგინეთ ასეთი სურათი: თქვენ უკვე თვითმფრინავის ბორტზე ხართ და რომიდან რომელიმე შორეულ კონტინენტზე მიფრინავთ. სანამ თქვენ კომფორტულად კალათდებით სავარძელში, უყურებთ ფილმებს ან გემრიელად სადილობთ, რეისის დაწყებიდან მეათე საათზე სამგზავრო სალონში სრული სიმშვიდე ისადგურებს. თუმცა გიფიქრიათ ოდესმე, სად მიდიან ან როგორ ახერხებენ ძალების აღდგენას პილოტები და ბორტგამცილებლები? როდესაც ფრენა ნახევარ დღეზე მეტხანს გრძელდება, ადამიანის ორგანიზმს ფიზიკურად სჭირდება ღრმა ძილი – მით უმეტეს ავიაციაში, სადაც უსაფრთხოება წამიერ კონცენტრაციაზეა დამოკიდებული.
საავიაციო უსაფრთხოების საერთაშორისო რეგულაციებით, ხანგრძლივი ფრენების დროს ეკიპაჟის თითოეული წევრისთვის დასვენება და ძილი მკაცრად სავალდებულოა. თუმცა, თუ კარგად დააკვირდებით სამგზავრო სალონს, იქ მათ დასასვენებელ ზონას ვერსად ნახავთ. საქმე იმაშია, რომ თანამედროვე დიდ ლაინერებში (მაგალითად: Boeing 777, Boeing 787 Dreamliner, Airbus A350 ან ორსართულიანი გიგანტი Airbus A380) არსებობს სპეციალური, მგზავრებისთვის სრულიად შეუმჩნეველი საიდუმლო სივრცეები. ავიაციის ენაზე მათ CRC (Crew Rest Compartments) – ეკიპაჟის დასასვენებელ ნაკვეთურებს უწოდებენ.
მოდით, ერთად შევიხედოთ ამ იდუმალებით მოცულ ოთახებში, რომლებიც მგზავრების თვალთახედვისგან საიმედოდ არის დამალული.
სად მდებარეობს ეკიპაჟის საიდუმლო საძინებლები?
მგზავრთა შორის გავრცელებულია მითი, რომ ეკიპაჟის წევრებს ბარგის განყოფილებაში, სადღაც ჩემოდნების გვერდით სძინავთ. ეს, რა თქმა უნდა, სიმართლეს არ შეესაბამება. რეალურად, ეს საიდუმლო ოთახები მოწყობილია მგზავრების თავზე, ფიუზელაჟის ყველაზე ზედა ნაწილში, ჭერსა და თვითმფრინავის გარე კორპუსს შორის არსებულ სივრცეში.
ვინაიდან ლაინერში სივრცე მკაცრად არის გადანაწილებული, ეკიპაჟის დასასვენებელი ზონა ორ ნაწილად იყოფა:
- პილოტების დასასვენებელი ოთახი: როგორც წესი, მდებარეობს ხომალდის წინა ნაწილში, უშუალოდ კოკპიტთან (პილოტების კაბინასთან) ახლოს, პირველი ან ბიზნეს-კლასის სამზარეულოს თავზე. ეს აუცილებელია იმისათვის, რომ საჭიროების შემთხვევაში პილოტმა წამებში შეძლოს სამუშაო ადგილზე დაბრუნება.
- ბორტგამცილებლების დასასვენებელი ოთახი: ეს სივრცე გაცილებით დიდია და ძირითადად განთავსებულია თვითმფრინავის კუდის ნაწილში, ეკონომ-კლასის უკანა სამზარეულოს (Galley) თავზე.
როგორ შედიან იქ და როგორ არის მოწყობილი „საძინებლები“?
თუ თქვენ ოდესმე შეგიძენიათ ავიაბილეთები და გიმოგზაურიათ დიდი თვითმფრინავით, შესაძლოა ამ საიდუმლო კართან ძალიან ახლოსაც იჯექით, მაგრამ ვერაფერი შეამჩნიეთ. შესასვლელი საგულდაგულოდ არის შენიღბული: ის ჰგავს ჩვეულებრივ საკუჭნაოს, კედლის პანელს ან საპირფარეშოს კარს. ეს კარი ყოველთვის ჩაკეტილია ციფრული ან ბიომეტრიული კოდური საკეტით.
კარის გაღებისას თქვენ დაინახავთ ძალიან ვიწრო, ციცაბო კიბეს ან ვერტიკალურ ასასვლელს, რომელიც ზედა სართულზე მიემართება. ზემოთ ასვლისას კი ნამდვილ „კაფსულურ სასტუმროში“ აღმოჩნდებით.
ამ ოთახებში ჭერი ძალიან დაბალია – იმდენად დაბალი, რომ იქ გამართვა და ფეხზე დადგომა შეუძლებელია. ეკიპაჟის წევრებს იქ მხოლოდ ფორთხვით ან მოხრილად გადაადგილება შეუძლიათ, თუმცა თავად საძინებელი ადგილები საკმაოდ მყუდროა:
- ბორტგამცილებლების სივრცე: აქ განთავსებულია 6-დან 12-მდე ორსართულიანი საწოლი (ე.წ. ბუნკერები). თითოეულ საწოლს აქვს სქელი, ხმისგაუმტარი ფარდები სინათლისა და გარე ხმაურისგან დასაცავად. საწოლები აღჭურვილია ინდივიდუალური განათებით, კონდიცირების სისტემით, ტანსაცმლის საკიდებით, დენის წყაროებით სმარტფონების დასატენად და, რაც მთავარია, უსაფრთხოების სპეციალური ღვედებით. ეს ღვედები აუცილებელია იმ შემთხვევისთვის, თუ თვითმფრინავი ძლიერ ტურბულენტობაში მოჰყვება – ძილის დროსაც კი ეკიპაჟი დაცული უნდა იყოს ტრავმებისგან.
- პილოტების სივრცე: ვინაიდან პილოტების პასუხისმგებლობა უზარმაზარია, მათთვის უფრო მეტი კომფორტია შექმნილი. საწოლების გარდა, მათ ოთახში ხშირად შეხვდებით ორ კომფორტულ სავარძელს (ბიზნეს-კლასის ანალოგიურს), სპეციალურ ეკრანს, სადაც რეალურ დროში ჩანს ფრენის მონიტორინგის მონაცემები, და ზოგჯერ ცალკე საპირფარეშოსაც კი, რათა პილოტებს საერთო სამგზავრო დარბაზში გასვლა არ მოუწიოთ.
როგორ მუშაობს ეკიპაჟის მორიგეობის გრაფიკი?
ბუნებრივია, ფრენის დროს მთელ ეკიპაჟს ერთდროულად არასდროს სძინავს. როდესაც ავიაკომპანიის საიტზე იჯავშნება ავიაბილეთები შორეული რეისებისთვის, ავიახაზები წინასწარ გეგმავენ გაფართოებულ ეკიპაჟს. ჩვეულებრივი ორის ნაცვლად, ასეთ ფრენებზე მიფრინავს 3 ან 4 პილოტი, ხოლო ბორტგამცილებლების რაოდენობაც ორმაგდება.
მთელი ფრენის დრო მკაცრად იყოფა ორ ან სამ ცვლად. მაგალითად, ფრენის პირველ ნახევარში მუშაობს ეკიპაჟის პირველი ნაწილი, ხოლო მეორე ნაწილს ზედა სართულზე, სრულ სიჩუმეში სძინავს. ფრენის შუაში ისინი ადგილებს ცვლიან. ამგვარად, თვითმფრინავის მართვის პულტთან და სამგზავრო სალონში ყოველთვის იმყოფებიან დასვენებული, ენერგიით სავსე და ფხიზელი პროფესიონალები.
შემდეგ ჯერზე, როდესაც საზღვარგარეთ სამოგზაუროდ თქვენი ავიაბილეთები გააქტიურდება და გრძელ დისტანციაზე მფრინავ გიგანტურ ლაინერში აღმოჩნდებით, გახსოვდეთ: თქვენს თავზე, სულ რაღაც რამდენიმე სანტიმეტრის მოშორებით, შესაძლოა მთელ საავიაციო გუნდს ტკბილად ეძინოს, რათა თქვენი მგზავრობა მაქსიმალურად უსაფრთხო და კომფორტული იყოს.
Avia.ge – თქვენი მოგზაურობის ერთგული მეგობარი. სრული მხარდაჭერისთვის დაგვიკავშირდით: 551 907 907