მოგზაურობა ყოველთვის სასიამოვნო მოლოდინთან ასოცირდება, თუმცა თვითმფრინავის ბორტზე ასვლამდე საკუთარი ფიზიკური მდგომარეობის ობიექტური შეფასება სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია. ხშირად, როდესაც მომხმარებლის მიერ იჯავშნება ავიაბილეთები, ყურადღება მხოლოდ ფასსა და მიმართულებაზე მახვილდება, სამედიცინო უკუჩვენებები კი მეორე პლანზე გადადის. სტატისტიკურად, საჰაერო ხომალდზე სამედიცინო ინციდენტების რაოდენობა მზარდია, რაც ხშირად პრევენციული ზომების უგულებელყოფითაა გამოწვეული.
რატომ არის ფრენა რისკის შემცველი გარკვეული დაავადებების დროს?
თვითმფრინავის სალონი არ არის ჩვეულებრივი გარემო. მიუხედავად იმისა, რომ თანამედროვე ლაინერებში წნევა რეგულირდება, 10 000 მეტრის სიმაღლეზე ფრენისას სალონში წნევა მაინც შეესაბამება ზღვის დონიდან დაახლოებით 1800-2400 მეტრზე არსებულ მაჩვენებელს. შედარებისთვის, ეს დაახლოებით სამჯერ აღემატება ევროპის ყველაზე მაღალი დედაქალაქის, მადრიდის სიმაღლეს, რაც ორგანიზმისთვის დამატებითი დატვირთვაა.
წნევის ცვალებადობა ორგანიზმში რამდენიმე კრიტიკულ პროცესს იწვევს:
- ჰიპოქსია: სიმაღლეზე ჟანგბადის ნაწილობრივი წნევა მცირდება, რაც იმას ნიშნავს, რომ სისხლში ჟანგბადის მიწოდება იკლებს. ჯანმრთელი ადამიანისთვის ეს შეუმჩნეველია, თუმცა გულისა და ფილტვების დაავადებების მქონე პირთათვის შესაძლოა საბედისწერო აღმოჩნდეს.
- აირების გაფართოება: ფიზიკის კანონების თანახმად, წნევის ვარდნისას ადამიანის ორგანიზმში არსებული აირები (მაგალითად, ნაწლავებში, შუა ყურში ან ოპერაციის შემდგომ ღრუებში) ფართოვდება. ამან შეიძლება გამოიწვიოს ძლიერი ტკივილი, ქსოვილების დაზიანება ან შინაგანი სისხლდენა.
- სისხლის შედედება: მშრალი ჰაერი და ხანგრძლივი უმოძრაობა ზრდის თრომბოზის რისკს.
კრიტიკული დიაგნოზები – როდის უნდა ვთქვათ უარი გამგზავრებაზე?
სამედიცინო საზოგადოება გამოყოფს რამდენიმე ძირითად მდგომარეობას, რომელთა დროსაც ფრენა კატეგორიულად არარეკომენდირებული ან აკრძალულია:
- ახლად გადატანილი მიოკარდიუმის ინფარქტი: როგორც წესი, ფრენა იკრძალება ინფარქტიდან მინიმუმ 2-4 კვირის განმავლობაში, მდგომარეობის სირთულის მიხედვით.
- აქტიური პნევმოთორაქსი: ეს არის მდგომარეობა, როდესაც ჰაერი გროვდება პლევრის ღრუში. წნევის ცვალებადობამ შეიძლება გამოიწვიოს ფილტვის კოლაფსი.
- ინსულტი (ახლად გადატანილი): ნევროლოგიური სტაბილურობის მიღწევამდე (ჩვეულებრივ 2 კვირა) ფრენა მაღალ რისკებთან არის დაკავშირებული.
- მძიმე ანემია: როდესაც ჰემოგლობინის დონე კრიტიკულად დაბალია (85 გ/ლ-ზე ნაკლები), ორგანიზმს უჭირს ჟანგბადის ტრანსპორტირება, რაც ჰიპოქსიის პირობებში სახიფათოა.
- უკონტროლო ეპილეფსია: სტრესმა, ჟანგბადის ნაკლებობამ და რეჟიმის დარღვევამ შესაძლოა გამოიწვიოს კრუნჩხვითი შეტევა ბორტზე.
- ფსიქიკური აშლილობები მწვავე ფაზაში: აჟიტირებული მდგომარეობა ან ფსიქოზი საფრთხეს უქმნის როგორც პაციენტს, ისე სხვა მგზავრებს.
- ინფექციური დაავადებები: მათ შორის წითელა, ტუბერკულოზი ან მწვავე ვირუსული ინფექციები. ავიაკომპანიას აქვს უფლება, არ დაუშვას ბორტზე პირი, რომელიც სხვებისთვის საფრთხეს წარმოადგენს.
ოპერაციის შემდგომი პერიოდი და ავიაცია
ქირურგიული ჩარევის შემდეგ ფრენა ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული შეცდომაა. მთავარი საფრთხე აქაც აირების გაფართოებასა და თრომბოემბოლიას უკავშირდება.
- მუცლის ღრუს ოპერაციები: რეკომენდებულია მინიმუმ 10-14 დღიანი ლოდინი, რათა თავიდან იქნას აცილებული ნაკერების გახსნა ან ნაწლავური გართულებები.
- ოფთალმოლოგიური (თვალის) ოპერაციები: ზოგიერთი პროცედურის დროს თვალში შეჰყავთ აირის ბუშტი. სიმაღლეზე წნევის ვარდნისას ეს ბუშტი ფართოვდება, რამაც შესაძლოა გამოიწვიოს თვალშიდა წნევის კატასტროფული მატება და სიბრმავე.
- ორთოპედიული ოპერაციები: თაბაშირის დადებიდან პირველი 48 საათის განმავლობაში ფრენა არ არის რეკომენდირებული, რადგან კიდურის შესაძლო შეშუპებამ თაბაშირის ქვეშ შესაძლოა სისხლის მიმოქცევა შეაფერხოს.
როგორ მოვიქცეთ, თუ ავიაბილეთები უკვე ნაყიდია, მაგრამ ჯანმრთელობა გაუარესდა?
ხშირად მგზავრები რისკზე მიდიან მხოლოდ იმიტომ, რომ მათ მიერ შეძენილი ავიაბილეთები არ ექვემდებარება დაბრუნებას. თუმცა, სიცოცხლე ბევრად ძვირია, ვიდრე მგზავრობის ღირებულება.
თუ აღმოაჩინეთ, რომ თქვენი მდგომარეობა ფრენისთვის შეუსაბამოა:
- მოითხოვეთ სამედიცინო ცნობა: ექიმის მიერ გაცემული ოფიციალური დოკუმენტი (ფორმა №100), სადაც მითითებულია ფრენის აკრძალვა, ხშირად ხდება საფუძველი ბილეთის თანხის სრული ან ნაწილობრივი დაბრუნებისთვის, მაშინაც კი, თუ ტარიფი „არადაბრუნებადია“.
- დაუკავშირდით ავიაკომპანიას: ბევრი კომპანია ითვალისწინებს ფორსმაჟორულ სამედიცინო სიტუაციებს და გთავაზობთ თარიღის უფასო ცვლილებას.
- გამოიყენეთ დაზღვევა: თუ ბილეთის ყიდვისას შეიძინეთ სამოგზაურო დაზღვევა, რომელიც მოიცავს „მოგზაურობის გაუქმების“ პუნქტს, ზარალი მინიმალური იქნება.
ბოლოს, გახსოვდეთ: თვითმფრინავში არ არის სრულფასოვანი საავადმყოფო. ნებისმიერი გართულება ჰაერში ნიშნავს იძულებით დაშვებას უახლოეს აეროპორტში, რაც დიდ დროსა და რესურსს მოითხოვს. ამიტომ, სანამ თქვენს ჩანთაში ავიაბილეთები აღმოჩნდება, გაიარეთ კონსულტაცია ექიმთან.
Avia.ge – თქვენი მოგზაურობის ერთგული მეგობარი. სრული მხარდაჭერისთვის დაგვიკავშირდით: 551 907 907