მგზავრობის წინ გაციება, სურდო ან ყურის უსიამოვნო ჩხვლეტა საკმაოდ გავრცელებული პრობლემაა. უმეტესობა ამ სიმპტომებს სერიოზულად არ აღიქვამს და გეგმების შეცვლას არ აპირებს, თუმცა ფრენის დროს ორგანიზმზე მოქმედი ფიზიკური ფაქტორები ვითარებას მკვეთრად ცვლის.
დაგეგმილი შვებულებისას, როდესაც ავიაბილეთები ბერლინის მიმართულებით უკვე შეძენილი გაქვთ, რეისის გადადება ნამდვილად არასასიამოვნოა. თუმცა, სასუნთქი გზების ან შუა ყურის ანთებითი პროცესის დროს ბორტზე ასვლამ შესაძლოა ჯანმრთელობის სერიოზული გართულებები გამოიწვიოს. თვითმფრინავის სიმაღლის აკრეფისა და განსაკუთრებით დაჯდომისას სალონში ატმოსფერული წნევა სწრაფად იცვლება, რაც დაფის აპკზე პირდაპირ დაწოლას ახდენს.
რა ემართება ყურს თვითმფრინავის აფრენისა და დაჯდომისას?
ადამიანის შუა ყურის ღრუ გარეთა გარემოს უკავშირდება სპეციალური არხით, რომელსაც ევოსტახის (სმენის) მილი ეწოდება. მისი მთავარი ფუნქცია შუა ყურში წნევის გათანაბრებაა გარეთა ატმოსფერულ წნევასთან.
ჯანმრთელ მდგომარეობაში ყლაპვის, მთქნარების ან ჭამის დროს ევოსტახის მილი ავტომატურად იხსნება და წნევათა სხვაობას წამებში აბალანსებს.
როგორ ბლოკავს გაციება წნევის გათანაბრების მექანიზმს?
როდესაც ადამიანს აქვს გაციება, რინიტი, სინუსიტი ან შუა ყურის ანთება (ოტიტი), სასუნთქი გზებისა და ევოსტახის მილის ლორწოვანი გარსი შუპდება.
- არხის დახშობა: ლორწოსა და შეშუპების გამო სმენის მილი იხშობა და ვეღარ ახერხებს ჰაერის გატარებას.
- წნევის დისბალანსი: თვითმფრინავის დაშვებისას სალონში წნევა იზრდება, შუა ყურში კი დაბალი წნევა რჩება. შეიქმნილი ვაკუუმი დაფის აპკს შიგნით ექაჩება.
შუა ყურის ბაროტრავმა და დაფის აპკის დაზიანების რისკები
წნევის მკვეთრი სხვაობა, რომელსაც ორგანიზმი დახშული ევოსტახის მილის გამო ვერ აბალანსებს, სამედიცინო ენაზე ცნობილია როგორც საშუალო ყურის ბაროტრავმა.
ეს მდგომარეობა იწვევს არა მხოლოდ ძლიერ, გაუსაძლის ტკივილს, არამედ შესაძლოა უფრო მძიმე შედეგებითაც დასრულდეს.
რა გართულებები შეიძლება მოჰყვეს ფრენას გაციებისას?
- დაფის აპკის გაგლეჯა (პერფორაცია): მაღალი წნევის ვარდნისას შესაძლებელია დაფის აპკის მთლიანობის დარღვევა, რასაც თან სდევს მკვეთრი ტკივილი, ყურებიდან სისხლიანი ან გამჭვირვალე გამონადენი და სმენის დროებითი დაქვეითება.
- სითხის ან სისხლის დაგროვება შუა ყურში: წნევის გამო შუა ყურის ღრუში შესაძლოა კაპილარები გასკდეს და სითხე ჩაგროვდეს, რაც ხანგრძლივ ყურის დაგუბებას იწვევს.
- ანთებითი პროცესის გაღრმავება: არსებული ინფექცია წნევის ცვლილების გამო შესაძლოა შუა ყურის უფრო ღრმა სტრუქტურებში გავრცელდეს.
როგორ შევიმსუბუქოთ მდგომარეობა, თუ ფრენა აუცილებელია?
თუ ფრენის გადადება შეუძლებელია და მცირე გაციებით მაინც უწევთ მგზავრობა, აუცილებელია წინასწარ მიიღოთ უსაფრთხოების ზომები.
მთავარი მიზანი ევოსტახის მილის გამავლობის მაქსიმალური შენარჩუნება და ლორწოვანი გარსის შეშუპების შემცირებაა.
პრაქტიკული რეკომენდაციები მგზავრებისთვის
- სისხლძარღვთა შემავიწროებელი სპრეი: აფრენამდე და დაჯდომამდე 20-30 წუთით ადრე ცხვირის გამსხსნელი სპრეის გამოყენება ამცირებს ლორწოვანის შეშუპებას და ეხმარება სმენის მილს გახსნაში.
- სპეციალური საცობები (Earplugs): არსებობს სპეციალური საავიაციო ყურის საცობები, რომლებიც წნევის ცვალებადობის ტემპს ანელებს.
- აქტიური ყლაპვა და საღეჭი რეზინი: დაშვებისას საღეჭი რეზინის ღეჭვა ან სითხის ყლუპებით დალევა აიძულებს ევოსტახის მილს პერიოდულად გახსნას.
- მოერიდეთ ძილს დაჯდომისას: თვითმფრინავის დაშვებისას არ დაიძინოთ, რათა აკონტროლოთ ყლაპვის პროცესი და წნევის გათანაბრება.
გაციების ან ყურის ანთების დროს ფრენა უბრალოდ დისკომფორტი არ არის – ეს არის სამედიცინო რისკი, რომელმაც შესაძლოა დაფის აპკი დააზიანოს. მწვავე ოტიტის ან ძლიერი გაჭედილობის დროს ოტორინოლარინგოლოგები მგზავრობისგან თავის შეკავებას გვირჩევენ.
მომავალი მოგზაურობის დაგეგმვისას, როდესაც თქვენთვის სასურველი ავიაბილეთები უკვე შეძენილი გაქვთ, ყურადღებით დააკვირდით თქვენს ჯანმრთელობას. მცირე გაციების შემთხვევაშიც კი გამოიყენეთ შესაბამისი დამცავი საშუალებები, ხოლო ძლიერი ტკივილისას აუცილებლად მიმართეთ ექიმს კონსულტაციისთვის.
Avia.ge – თქვენი მოგზაურობის ერთგული მეგობარი. სრული მხარდაჭერისთვის დაგვიკავშირდით: 551 907 907