ვინგლეტები თვითმფრინავის ფრთის ბოლოში არსებული აეროდინამიკური ნაწილებია. ფანჯრიდან ისინი ხშირად ზემოთ აწეულ დაბოლოებებად ჩანს. მათი მთავარი დანიშნულებაა ფრთის ბოლოებთან ჰაერის ნაკადის შეცვლა და ამწევი ძალის წარმოქმნასთან დაკავშირებული წინააღმდეგობის შემცირება.
ეს მხოლოდ გარეგნული დეტალი არ არის. სწორად დაპროექტებულ ვინგლეტს შეუძლია წვლილი შეიტანოს საწვავის ხარჯის შემცირებაში. თუმცა ფრთის ერთი ფოტოთი ვერ განვსაზღვრავთ, რამდენ საწვავს დაზოგავს კონკრეტული რეისი ან რა ეღირება ავიაბილეთი.
რატომ ჩნდება მორევი ფრთის ბოლოს?
ამწევი ძალის წარმოქმნისას ფრთის ქვედა მხარეს წნევა უფრო მაღალია, ვიდრე ზედა მხარეს. ფრთის ბოლოებთან ჰაერს ფრთის ქვედა მხრიდან ზედა მხარისკენ გადაადგილება შეუძლია. შედეგად, თვითმფრინავის უკან მბრუნავი ნაკადი, ანუ მორევი ყალიბდება.
ამ ნაკადს ფრთის მუშაობაზე გავლენა აქვს: ის ქმნის დამატებით წინააღმდეგობას, რომელსაც ინდუცირებული წინააღმდეგობა ეწოდება. მარტივად რომ ვთქვათ, ამწევი ძალის წარმოქმნას თან ახლავს წინსვლის საწინააღმდეგო ძალაც. მის დასაძლევად თვითმფრინავს ენერგია სჭირდება.
როგორ ეხმარება ვინგლეტები საწვავის დაზოგვას?
ვინგლეტი ფრთის ბოლოს ჰაერის დინებას ცვლის და მორევთან დაკავშირებული წინააღმდეგობის შემცირებას ემსახურება. ამით თვითმფრინავს ფრენისთვის საჭირო ენერგიის უფრო ეფექტიანად გამოყენება შეუძლია. მორევი მთლიანად არ ქრება და არც ჰაერის ყველა სახის წინააღმდეგობა ნულდება.
სარგებელი დამოკიდებულია მთლიან კონსტრუქციასა და სამუშაო პირობებზე. ამიტომ ერთი გამოცდის ან კონკრეტული მოდელის შედეგი ყველა თვითმფრინავზე არ ვრცელდება. ყველა რეისისთვის საწვავის დაზოგვის ერთნაირი პროცენტის დაპირება არასწორი იქნებოდა.
რატომ არ აქვს ყველა ფრთას ერთი ფორმა?
ფრთის დაბოლოება ცალკე აღებული აქსესუარი არ არის. მისი ფორმა მთლიან ფრთასთან უნდა იყოს შეთანხმებული. ინჟინრები ითვალისწინებენ აეროდინამიკასა და თვითმფრინავის დანიშნულებას.
ზოგი დაბოლოება მკვეთრად ზემოთ იხრება, ზოგი კი უფრო რბილად გადადის ფრთის ხაზში. განსხვავებული ფორმები ერთი ამოცანის სხვადასხვა საინჟინრო გადაწყვეტაა. ამიტომ ფრთის დაბოლოების ფორმა თვითმფრინავის მთლიან კონსტრუქციასთან ერთად უნდა შეფასდეს.
რას ვარჩევთ ფანჯრიდან?
ფრთის ბოლოში მდებარე ვინგლეტი არ უნდა აგვერიოს ზედა ზედაპირზე აწეულ სპოილერში ან უკანა კიდეზე გაშლილ ფლაპში. მათი დანიშნულება განსხვავდება. თუ აფრენისა და დაშვებისას ხილული მოძრაობები გაინტერესებთ, ნახეთ ფრთის მოძრავი ნაწილების განმარტება.
მხოლოდ დაბოლოების ფორმით თვითმფრინავის ტექნიკური მდგომარეობის ან კონკრეტული მგზავრობის უსაფრთხოების შეფასება შეუძლებელია.
მოგზაურობის დაგეგმვა
ვინგლეტის დანახვა საინტერესო დაკვირვებაა, თუმცა ავიაბილეთის არჩევისას შეადარეთ მარშრუტი, განრიგი და ტარიფის პირობები. მიმართულებების გასაცნობად ნახეთ თბილისის აეროპორტიდან ფრენების გვერდი. ქვემოთ მოცემულია თბილისიდან ორმხრივი ავიაბილეთების ზოგადი ცხრილი. ის თვითმფრინავის მოდელით ან ვინგლეტის ფორმით გაფილტრული არ არის. ფასები და ხელმისაწვდომობა იცვლება, ბარგი და დამატებითი მომსახურება კი ცალკე გადაამოწმეთ.
ხშირად დასმული კითხვები
ვინგლეტები მორევებს მთლიანად აქრობს?
არა. ისინი ფრთის ბოლოს ნაკადსა და მორევთან დაკავშირებულ წინააღმდეგობას ამცირებს, მაგრამ მორევები და ჰაერის წინააღმდეგობა მთლიანად არ ქრება.
ყველა თვითმფრინავზე საწვავის ეკონომია ერთნაირია?
არა. შედეგი დამოკიდებულია თვითმფრინავისა და ფრთის კონსტრუქციასა და ფრენის პირობებზე.
ზემოთ აწეული ყველა პანელი ვინგლეტია?
არა. ვინგლეტი ფრთის ბოლოშია; ზედა ზედაპირზე აწეული სპოილერი და უკანა კიდის ფლაპი განსხვავებული მოწყობილობებია.